İlk kez gerçekleştirilen Güneydoğu Asya 500 sıralaması dinamik ve hızlı gelişen bir bölgeye ışık tutuyor.
CLAY CHANDLER
Güneydoğu Asya 500 ilgi çekici detaylara sahip. Toplam GSYİH’si 4 trilyon dolar olan bu coğrafyadaki belli başlı ekonomiler Avrupa ve ABD’den çarpıcı bir biçimde çok daha hızlı büyüyor. Güneydoğu Asya aynı zamanda dünya ekonomisinde de çok daha büyük bir önem kazanıyor. COVID pandemisinden sonra, Global 500 çok uluslu şirketlerin pek çoğu tedarik zincirlerinin büyük bir bölümünü Güneydoğu Asya ülkelerine taşıdı. Bölgeye yapılan yabancı doğrudan yatırım artıyor. Ayrıca genç ve dinamik 680 milyon nüfusu, düşük enflasyon ve istikrarlı döviz kurlarıyla Güneydoğu Asya çekici bir pazar özelliğiyle göz dolduruyor.
Güneydoğu Asya 500’ün belirleyici bir özelliği de, dünyanın dört bir yanına yayılmış global operasyonlara sahip bir dizi büyük şirketi kapsaması. Ancak aynı zamanda denizaşırı pazarlara çok fazla yayılma, Güneydoğu Asya bölge ekonomilerinin geçen yılki büyümesine rağmen bu büyük şirketlerin gelirlerinin azalmasının da nedenini açıklıyor.
Fortune Güneydoğu Asya 500 sıralamasındaki şirketler 2023 yılında toplamda 1,79 trilyon dolar tutarında satış geliri elde etti; bu rakam, bir önceki yılın toplamında 45 milyar dolar tutarında yani yüzde 2,5’lik bir düşüşe işaret ediyor. Toplam kar ise 2022 yılına göre yüzde 9,6 oranında azalarak 130 milyar dolara geriledi.
Bu düşüşler bölgenin belli başlı altı ekonomisinin görece dayanıklılığıyla çelişiyor. IMF’ye göre, Endonezya, Tayland, Malezya, Singapur, Vietnam ve Filipinler’den oluşan bu altı ülkenin GSYİH’si 2023’te yüzde 4,2 oranında büyüdü; 2022’de büyüme oranı yüzde 5,5’ti.
Listenin daha ayrıntılı incelenmesi bu farkı anlamamızı sağlıyor. Güneydoğu Asya 500’de yer alan yalnızca beş şirket, gelir eşiği 32,1 milyar dolar olan bu yılki Fortune Global 500’e girebilecek kadar büyüktü. (Bölgedeki bazı şirketler bu listeye girmek için belirlenen sürede mali bildirimde bulunmadı.) Global 500’de Avrupa’dan 123 şirket, Hong Kong ve Tayvan dahil Çin’den 133 şirket ve ABD’den 139 şirket yer aldı.
Ancak sıralamada yer alan ilk beş şirket- Singapurlu üç büyük broker (Trafigura Group, Olam Group ve Wilmar International) ve devlete ait iki petrol ve doğalgaz üreticisi (Taylandlı PTT ve Endonezyalı Pertamina)- bölgedeki diğer kuruluşlarla karşılaştırıldığında çok daha önemli bir konuma sahip; listedeki şirketlerin ortaya koyduğu toplam gelirin yüzde 26’sını üretiyor. Bu devler 2023 yılında, jeopolitik gerilimler, tedarik zincirindeki şoklar ve Çin ve Avrupa gibi pazarlardaki belirsizlikler nedeniyle şiddetli sarsıntılar yaşamışlardı. Nitekim bu beş şirket, enerjiye olan küresel talebin zayıflaması nedeniyle düşük gelir bildirdi; gelirleri grup olarak yüzde 16 geriledi.
Buna karşılık, listedeki gelirin geri kalan yüzde 74’ü oluşturan 495 şirketin satışları yaklaşık yüzde 4 arttı. Bu daha geniş çaplı gruptaki trendler sağlıklı bir finans sektörünü (tümünün de Singapur’da olduğu, bölgenin üç en büyük bankasının her biri yüzde 60 üzeri bir gelir artışı bildirdi); seyahat ve ulaştırma şirketlerinin yaşadığı sıçramayı ve teknoloji alanındaki ivmelenmeyi içeriyor.
Tabii ki birgün, bu daha küçük şirketlerden bazılarının Güneydoğu Asya’nın Beş Büyüğünü geride bırakmasına tanık olabiliriz. Güneydoğu Asya 500 sıralaması gelecek yıllarda bu hızla değişen bölgeyi mercek altına alırken, iniş ve çıkışları da takip edecek.
İLK 5
BÖLGESEL HAKİMİYET
Güneydoğu Asya 500’deki ilk beş şirket, listenin bütünün satış gelirinin yüzde 26’sını oluşturuyor.
1 TRAFIGURA GROUP
Singapur
SATIŞ GELİRİ (Milyon$)
244,280.2$
2 PTT
Tayland
90,418.7$
3 PERTAMINA
Endonezya
75,787.8$
4 WILMAR INTERNATIONAL
Singapur
67,155.3$
5 OLAM GROUP
Singapur
35,952.8$