METODOLOJİ ve NOTLAR


FORTUNE 500 TÜRKİYE

YÖNTEM, TANIMLAR VE AÇIKLAMALAR

SUNUM

Bu çalışmanın amacı satış hacimlerine göre Türkiye’nin önde gelen büyük firmalarının belirlenmesi ve temel finansal göstergeleri ile birlikte sıralanmasıdır. Finansal kurumlar ve holding şirketleri bu çalışmanın kapsamına dahil edilmemiştir.
Çalışmada kullanılan finansal tablolar, kamuoyuna açıklanmış ise ilgili kaynaklardan, açıklanmamış ise firmaların kendilerinden elde edilmiştir.
Liste incelendiğinde bazı çok bilinir şirketlerin listede olmadığı görülecektir. Bunun nedenlerini şöyle sıralamak mümkündür: 
  • Bazı şirketler verilerini eksiksiz olarak paylaşmadığı için listede yer almamıştır.
  • Bazı şirketler ana hissedarları olan şirketler ile konsolide oldukları için listede sadece ana şirkete yer verilmiştir. Bunun amacı satış hacimlerinin iki kere listeye yansıtılmamasıdır. Aynı nedenle konsolide edilmemiş olmalarına rağmen, üretici şirket-pazarlayıcı şirket ilişkisi içinde olduğu anlaşılan şirketlerden satışı büyük olana listede yer verilmiştir. Tam konsolidasyon veya üretici-pazarlayıcı şirket ilişkisi nedeniyle listeye dahil edilemeyen şirketlerin listesi aşağıda verilmiştir.

Yöntem

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) bazlı finansal tablo hazırlayan bazı firmaların verilerinde, bir önceki yılın "Cari Dönem" ve son yılın karşılaştırmalı "Geçmiş Dönem" değerleri aynı dönem olmakla beraber, konsolidasyon kapsamındaki bağlı ortaklıkların değişim gösterebilmesi nedeniyle farklı olarak sunulabilmektedir.
Şirketlerin öncelikle konsolide finansal tabloları esas alınmıştır. Finansal tablolarını konsolide hazırlamayan şirketlerde solo finansal tablolar dikkate alınmıştır.
Cirosunun büyüklüğü nedeniyle listeye girebilecekken tam konsolidasyon veya üretici-pazarlayıcı şirket ilişkisi nedeni ile liste dışı bırakılan şirketlerin listesi şöyledir;

Akenerji Elektrik Enerjisi İthalat İhracat ve Toptan Ticaret A.Ş., Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş., Coca Cola İçecek A.Ş., Çelikler Orhaneli Tunçbilek Elektrik Üretim A.Ş., Çelikler Seyitömer Elektrik Üretim A.Ş., Çemtaş Çelik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş., Datagate Bilgisayar Malzemeleri Ticaret A.Ş., Egemer Elektrik Üretim A.Ş., Erdemir Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Günal İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., İzdemir Enerji Elektrik Üretim A.Ş., Koza Altın İşletmeleri A.Ş., Koza Anadolu Metal Madencilik İşletmeleri A.Ş., MNG Havayolları ve Taşımacılık A.Ş., Ozon Tekstil Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret A.Ş., Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Tusaş Motor Sanayii A.Ş., Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş., Türk Hava Yolları Teknik A.Ş., Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş., Vestel Ticaret A.Ş., Zorluteks Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş., Aster Global Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş., Başak Metal Ticaret ve Sanayi A.Ş., Baydemirler Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., Cross Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş, Erak Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş., Erdemoğlu Dış Ticaret A.Ş., Eti Krom A.Ş., Hema Exim Ticaret A.Ş., Indesit Company Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş., İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama A.Ş., İskur İplik Kumaş Mensucat Ticaret ve Sanayi A.Ş., JTI Tütün Ürünleri Sanayi A.Ş., Kaptan Metal Dış Ticaret ve Nakliyat A.Ş., Kardemir Dış Ticaret A.Ş., Korozo Dış Ticaret A.Ş., MAN Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş., Mescier Dış Ticaret Ltd. Şir., Oba Food Gıda Sanayi Ticaret A.Ş., Pınar Entegre Et ve Un Sanayii A.Ş., Pınar Süt Mamülleri Sanayii A.Ş., Ravago Petrokimya Üretim A.Ş., Seval İhracat İthalat ve Pazarlama Tic. Ltd. Şir., Tat Gıda Sanayi A.Ş., Yeşim Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş.

KİPTAŞ İstanbul Konut İmar Plan Turizm Ulaşım Sanayi ve Tic. A.Ş., İSTON İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fabrikaları Sanayi ve Tic. A.Ş., Girişim Elektrik Taahhüt Ticaret ve San. A.Ş., Gürbağ İnşaat Mühendislik Madencilik Sanayi ve Tic. A.Ş., İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş., Borusan Makina ve Güç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş., Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş., Grid Solutions Enerji Endüstrisi A.Ş., Polat Yol Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş., STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Tic. A.Ş., Limak İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş., Haldız İnşaat Otomotiv ve Tic. A.Ş., YSE Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş. şirketlerinin finansal tablolarında “Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri” hesabının bulunması nedeni ile net satış değişimleri hesaplanmamıştır.

Petkim Petrokimya Holding A.Ş., İhlas Holding A.Ş., Deva Holding A.Ş. şirketleri holding şirketleri olmalarına rağmen, faaliyetleri gereği üretim yapmaları nedeni ile liste kapsamında değerlendirilmişlerdir.

NET SATIŞLAR
FORTUNE 500 Türkiye listesindeki şirketler, 2017 net satışlarının büyüklüklerine göre sıralanmışlardır. Net satışlar, yıl içinde ana faaliyetlerle ilgili elde edilmiş hizmet ve diğer gelirleri de kapsamaktadır. Finansal tablolarını UFRS uyarınca hazırlamamış olan taahhüt işleri şirketlerinin net satışları hesaplanırken şu yaklaşım benimsenmiştir:

Net satışlar = Net satışlar (t) + [Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri (t) - Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri (t-1)]

Net satışlardaki değişim bir önceki yıla göre olan artışın veya azalışın yüzdesini ifade etmektedir. Bilançosunda “Yıllara Yaygın İnşaat Onarım ve Hakedişleri” kaleminde değer olan taahhüt şirketlerin net satış değişimleri hesaplanmamaktadır.

FAİZ – FİNANSAL GİDERLER - VERGİ ÖNCESİ KÂR (FVÖK)
Kâr rakamları, finansal tablolarını UFRS uyarınca hazırlamamış olan şirketler için gelir tablolarındaki vergi öncesi kâr ile finansman giderinin toplamını, UFRS uyarınca hazırlamış şirketler için ise vergi öncesi kâr ile finansal giderlerin toplamını ifade etmektedir. FVÖK’deki değişim, bir önceki yıla göre olan artışın veya azalışın yüzdesini göstermektedir. Kâr/Zarar rakamlarındaki değişimler hesaplanırken şöyle bir yaklaşım benimsenmiştir:

2016                      2017
Kâr                         Kâr                         artış veya azalış hesaplanmıştır
Zarar                    Zarar                     artış veya azalış hesaplanmamıştır
Kâr                         Zarar                     azalış hesaplanmıştır
Zarar                     Kâr                         artış hesaplanmamıştır

Azalışlar (-) eksi olarak gösterilmiştir.

İHRACAT
İhracat, Türkiye’de üretilip yurtdışına yapılan mal ve hizmet satışını ifade etmektedir. Ancak uluslararası faaliyetleri olan bazı şirketlerde ihracat, Türkiye dışında üretilip satılan mal ve hizmetlerin gelirini de kapsamaktadır.

ÇALIŞAN SAYISI
Bu veri öncelikle şirketlerden alınmıştır. Olması halinde, geçici işçiler çalışan sayısı içinde ifade edilmiştir.

MEDYAN
Bir dizindeki yer alan tüm değerleri tam ortadan ikiye bölen değerdir. Listede yer alan 500 şirketin değerlerinin medyanı alınmıştır.

SEKTÖREL SINIFLANDIRMA
Listede yer alan şirketlerin hangi sektörde faaliyet gösterdiklerinin saptanması aşamasında şirketlerden tedarik edilen bilgilerin yanı sıra web siteleri, denetçi raporları ve faaliyet raporları da incelenmiştir. Her şirkete tek bir sektör kodu verilmesi zorunluluğu nedeniyle birbirinden çok farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlere ağırlıklı faaliyet konularına göre kod verilmiştir. Kodlamalarda en alt seviyeye inilmemiş genelde üst kod seviyelerinde tanımlamalar yapılmıştır. Kullanılan sektör kodlama sistemi NACE sistemidir.

PROJE EKİBİ

Fortune 500 Türkiye Editörü: Ayfer Yıldız
CRIF proje ekibi şu kişilerden oluşmuştur:
Didem Taner (CRIF İcra Danışma Kurulu Başkanı )
Kerem Araç (CRIF Genel Müdür)
Yavuz Arsoy (Analitik Çözümleri Birim Müdürü)
Pınar Bileci (Risk Yönetim Çözümleri Birim Müdürü)
Asude Diren Burçak (Risk Yönetim Çözümleri Koordinatörü)
Analitik Grubu Uzmanları: Selen Yıldırım, Yasin Döngelli, Hüseyin Öztürk, Berfin Pala
Proje Operasyon Ekibi: Pınar Gökçe, Mehmet Coşkuner, Eray Aydın, Dilan Çelik, Semra Eren

ÖZEL HESAP DÖNEMİ UYGULAYAN ŞİRKETLER

-       Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 30.06.2017’dır.
-       Konya Şeker San. ve Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 30.04.2018’dır.
-       Mavi Giyim San. ve Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.01.2018’dır.
-       Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin hesap yılı sonu 30.09.2017’dır.
-       Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş.’nin hesap yılı sonu 30.04.2018’dır.
-       Daikin Isıtma ve Soğutma Sis. San. Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.03.2018’dır.
-       S.S. Trakya Yağlı Tohumlar Tarım Satış Koop. Birl.’nin hesap yılı sonu 31.07.2017’dır.
-       MP Turkey Turizm A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.10.2017’dır.
-       Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.05.2017’dır.
-       Panasonic Eco Solutions Elektrik San. ve Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.03.2018’dır.
-       Bahçeşehir Okulları A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.07.2017’dır.
-       Fenerbahçe Futbol A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.05.2017’dır.
-       Polyplex Europa Polyester Film San. ve Tic. A.Ş.’nin hesap yılı sonu 31.03.2018’dır. 


BORSA ŞİRKETLERİ İÇİN DİPNOTLAR

TANIMLAR

PİYASA DEĞERİ
Şirketlerin piyasa değerleri, 4 Haziran 2018 tarihindeki BIST kapanış fiyatlarının ödenmiş sermaye tutarları ile çarpılması sonucu bulunmuştur.

HİSSE BAŞINA KÂR
Şirketin ana ortaklık net dönem kârı/zararının ödenmiş sermaye tutarına bölünmesi ile bulunmuştur. Bir diğer ifade ile 1 TL nominal değerli hisse senedi başına elde edilmiş olan kâr/zarar rakamını göstermektedir.

Hisse başına kâr = Ana ortaklık net dönem kârı-zararı / Ödenmiş sermaye

YATIRIMCI KÂRLILIĞI
Şirketin ilgili yılda yatırımcısına sağladığı temettü verimi ile sermaye kazancının toplamından oluşmaktadır. Temettü verimi net temettü rakamının piyasa değerine bölünmesi ile sermaye kazancı ise firmanın piyasa değerinde oluşan değişimden hesaplanmaktadır. Temettü verimi ve sermaye kazancı hesaplanırken, yatırımcının menkul kıymeti bir önceki yılın kapanış fiyatı ile aldığı varsayılmıştır.

Temettü verimi = Net temettü / Piyasa değeri
Sermaye kazancı = (Piyasa değeri (t) / Piyasa değeri (t-1) ) – 1

Yatırımcı kârlılığı = Temettü verimi + Sermaye kazancı

Piyasa değeri, şirketin bir hisse senedinin yılın son işlem günü itibari ile piyasa kapanış fiyatı ile ödenmiş sermaye tutarının çarpılması sonucunda bulunmaktadır.

Piyasa değeri = Yılın son işlem günü itibari ile bir hissenin piyasa kapanış fiyatı x Ödenmiş sermaye

Piyasa değeri, hisse başına kâr ve yatırımcı kârlılığı hesaplamaları için Garanti Yatırım uzmanlarına başvurulmuştur.
Back to links
Back to links
Fortune 500 - 2018 ikon

Fortune 500 - 2018

Fortune Türkiye Twitter
Fortune Türkiye Facebook
Fortune Türkiye Google+
Fortune Türkiye LinkedIn

Fortune 500 Türkiye 2018 listesi, şirketlerin 2017 yılı verilerine göre hazırlanmıştır.
Metodoloji ve notlar için tıklayınız.


Net Satış TL
Net Satış Değişim
FVÖK
FVÖK Değişim
Aktif Toplam TL
Özkaynak TL
İhracat TL


Sıra
değerlerimiz



Tamamını Göster

SAYFA:



FORTUNE 500 - 2018 LİSTESİNİ SOSYAL MEDYADA PAYLAŞ





FORTUNE LİSTELERİ